خانواده بختیاری و ضرورت دفاع از آزادی انتقاد و نقد از افراد، احزاب، حکام و مقدسات!
پیش از آغازسخن تاکید می شود که نه تنها خانواده بختیاری، بلکه تمامی شهروندان ایران، در یک نظامی دمکراتیک، اعضای برابرحقوق خانواده بزرگ مان، ملت ایران هستند. دفاع از خانواده بختیاری، با دفاع از مجموعه پرنسیب های سیاسی پیوند دارد. ماجرای آقای منوچهر بختیاری تنها یک اختلاف نظر درون یک جریان سیاسی نیست؛ این ماجرا نشانه یک ضعف عمیقتر در فرهنگ سیاسی ما می باشد. این ضعف همانا ناتوانی در تحمل نقد، حتی از سوی نزدیکترین حامیان است. آقای منوچهر بختیاری از درون زندان، دیدگاههای انتقادی خود را نسبت به جریان سلطنتطلب مطرح کرد. اما پاسخ بخشی از حامیان این جریان، نه استدلال و گفتگوی سالم، بلکه حمله، توهین، تخریب و تحقیر بود. این واکنش، بیش از آنکه درباره بختیاری چیزی بگوید، اسلوب برخورد با نقد را آشکار میکند. جریانی که نقد درونی را برنمیتابد، چگونه میتواند مدعی آزادی و دموکراسی باشد؟
اپوزیسیونی که به جای گفتگوی انتقادی، به حذف و تخریب یکدیگر مشغول است، همان چیزی را بازتولید میکند که ملت ایران از آن بیزار بوده وقصد برچیدن آنرا دارد. پراکندگی، بیاعتمادی و فرسایش در اپوزیسیون، محصولات فردمحوری، فرقهگرایی، انحصارطلبی و ناتوانی در رعایت حقوق ملت و اصول دموکراتیک است.
باید شفاف سخن گفت! آقای منوچهر بختیاری و هر شهروند ایرانی، حق دارد هر فرد، حزب، حاکم و حتی «مقدسات» را مورد نقد و پرسش قرار دهد. دموکراسی از جایی آغاز میشود که هیچ فرد یا جریانی خود را فراتر از نقد نداند و پاسخگوی شهروندان باشد. ما چهل و هفت سال تجربه حکومت اسلامی و “فقها” را داریم و تکرار اشتباه، خطای نابخشودنی است.
نقد سیاسی، استدلال و حمله و تخریب شخصی نیست. هرجا که نقد جایگزین فحاشی گردد، بایستی ریشه را درضعف و ناتوانی و بی اعتمادی به خود جستجو کرد.
واقعیت اینست که بلوغ دموکراتیک در گفتار و رفتار شهروندان تجلی دارد. یعنی در پذیرش اختلاف نظر، در تحمل نقد، در توانایی گفتگو و پایبندی به مرز میان نقد و تخریب است. تا زمانی که نیروهای سیاسی نتوانند اختلافات خود را در چنین چارچوبی مدیریت کنند، ادعای ساختن آیندهای دموکراتیک، دروغی بیش نیست. دموکراسی پیش از آنکه یک نظام سیاسی باشد، یک فرهنگ و منش گفتاری و رفتاری است که باید از همین امروز تمرین شود.
در این میان، دفاع از خانواده بختیاری، تنها دفاع از یک فرد یا یک پروژه نیست، بلکه دفاع از اصول بنیادین آزادی بیان و حق نقد است. جامعهای که در آن افراد بهخاطر نقد «خودیها» مورد حمله قرار میگیرند، هنوز فاصلهای جدی با آزادی دارد و مهمتر اینکه اپوزیسیونی که این رفتار را بازتولید میکند، ناخواسته همان الگویی را تکرار میکند که مدعی مبارزه با آن است.
دموکراسی پروژهای برای آینده نامعلوم نیست که به «پس از حکومت اسلامی» موکول شود. دموکراسی از هم اکنون آغاز میشود؛ از نحوه مواجهه ما با نقد، با مخالف، و حتی با همسنگران خود تمرین می شود. ایستادن در سمت درست تاریخ، نه در شعار، بلکه در عمل معنا پیدا میکند، در دفاع بیقید و شرط از حق نقد؛ برای همه، علیه همه، بدون استثنا!
امروز، دفاع از خانواده بختیاری، فرای تعلقات سیاسی، نه تنها دفاع از دادخواهی، بلکه دفاع از آزادی بیان، انتقاد و نقد افراد و مقدسات است!
اقبال اقبالی
04.05.2026
