سه حکومت، سه بحران و یک جنگ؛ ملتها در برابر سیاست بقای حاکمان
جنگ جاری را نمیتوان صرفاً در چارچوب یک تقابل نظامی کلاسیک تحلیل کرد. این جنگ از منظر سه نیروی اصلی شرکتکننده در آن، دارای خاستگاهها، انگیزهها و اهداف استراتژیک متفاوتی است. جنگ برای هر سه طرف، اساسن کارکرد سیاسی و داخلی دارد که شاخص مشترک هر سه، به حاشیه راندن بحرانهای عمیق، پوشاندن ناکامیها و به تعویق انداختن پاسخگویی در برابر افکار عمومی داخلی و خارجی می باشد.
تجربه حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران و واکنش حکومت اسلامی نشان داده است که تقابل این حکومت با دشمنانش الزامن از الگوی جنگ کلاسیک پیروی نمیکند. حکومت تروریستی – مافیایی اسلامی حاکم بر ایران، علاوه بر ابزارهای متعارف نظامی، بر گروههای اسلامی منطقهای، ظرفیتهای تروریستی، عملیات خرابکارانه و اقدامات نامتقارن تکیه دارد. این شیوه های حکومت اسلامی در جنگ، ریشه در ماهیت دینی و ساختار سیاسی نظام دارد که بازتاب داخلی آن را نزدیک به نیم قرن ملت ایران تجربه کرده است.
برای حکومت اسلامی، جنگ همواره فراتر از یک ابزار سیاسی یا نظامی بوده است. برای حاکمان، جنگ فریضه دینی، اسلامی و عقیدتی است. بقای این نظام تا کنون، به تداوم فضای بحران، دشمنسازی و تقابل با ملت ایران و جهان وابسته بوده و هست. واقعیت این است که بهنگام صلح، بهانهای برای پنهان کردن ناتوانیهای ساختاری نظام در پاسخگویی به نیازهای جامعه ایران و فراهم کردن جایگاهی شایسته و متمدنانه برای ایران در منطقه و جهان باقی نمیماند.
حکومت اسلامی اراده، فرهنگ، شعور و ظرفیت سیاسی لازم برای پایان دادن واقعی به این چرخه بحران و تقابل را ندارد، بویژه بدر دورانی که تمام مؤلفههای زندگی و تمدن بشری، اسلام سیاسی و الگوی حکومتی آن را به چالش کشیدهاند.
در سوی دیگر، افول سیاسی جمهوریخواهان در آمریکا، موقعیت متزلزل بنیامین نتانیاهو در اسرائیل و انزجار عمیق جامعه ایران از جمهوری اسلامی و مطالبه برچیدن آن، در پی نزدیک به نیم قرن سرکوب، غارت و جنایت علیه بشریت، هر یک به شکلی متفاوت بر محاسبات سیاسی رهبران این سه کشور تأثیر میگذارند. ادامه جنگ میتواند برای هر یک از آنان ابزاری برای انحراف افکار عمومی از بحرانهای داخلی و فرار از پاسخگویی باشد.
ما نباید فراموش کنیم که جنگ و تداوم آن، بیانگر خواست ملتها نیست. مردم آمریکا، اسرائیل و ایران، هر یک به شیوهای، خواهان پاسخگویی حاکمان خود، پایان دادن به سیاستهای بحرانساز و رهایی از هزینههای تصمیمات رهبرانشان هستند.
راه مهار این سه قدرت سیاسی، نه در تداوم جنگ، بلکه در تکوین اراده و آگاهی ملتهای آمریکا، اسرائیل برای به پاسخگویی حکام خود ودر ایران برچیدن حکومت اسلامی توسط مردم و برای مردم است.
این ملتها هستند که میتوانند با اتکا به خرد جمعی و قدرت خود در جنبش های اقدام در خیابان، مانع تبدیل شدن منافع و بقای حاکمان به سرنوشت مشترک جوامع و کشورهای شان شوند.
اقبال اقبالی
07.11.2026












